Sociaal schaduwwerk en kansenongelijkheid

Onder leiding van Lex Veldboer (HvA)

Tussen april 2020 en april 2022 is door het lectoraat Stedelijk Sociaal Werk van de Hogeschool van Amsterdam onderzoek gedaan naar ‘sociaal schaduwwerk’ in Amsterdam. Het doel van dit onderzoeksproject was om meer inzicht te krijgen in de dynamieken rondom ‘sociaal schaduwwerk’ in de Nederlandse context. Met sociaal schaduwwerk bedoelen we informele sociaal werkpraktijken, die in wijken met veel bewoners in kwetsbare posities worden opgestart door organisaties of individuen buiten het formele sociale of zorg- en welzijnsdomein. Het gaat om informele initiatieven die vaak niet goed op de radar staan bij formele partijen of die weinig toegang weten te krijgen tot financiële hulpbronnen. De term is ontleend aan het gelijknamige boek van Schrooten et al. uit 2019.

Binnen dit onderzoek zijn een literatuuronderzoek en empirisch onderzoek naar ‘ongekend’ informeel sociaal werk in Holendrecht, Amsterdam Zuidoost uitgevoerd. Daarnaast is er een deelonderzoek in de Jan van Maijenbuurt in Amsterdam West gedaan. Daarbij zijn een aantal initiatieven bestudeerd. Centrale vragen waren: Wat maakt dat stadsbewoners zich hiertoe wenden met hun behoeften aan ontmoeting of ondersteuning? En hoe verhoudt sociaal schaduwwerk zich tot formeel sociaal werk en tot gekend informeel werk. Centrale boodschap van het onderzoek is dat sociaal schaduwwerk een essentiële rol opneemt in het sociaal werk landschap en hiervoor erkenning en ondersteuning verdient. Daarnaast beschikken sociaal schaduwwerkers over een specifieke vorm van deskundigheid, die zij opdoen dankzij hun nabijheid in de wijk en hun dagelijkse omgang met bewoners met wie zij werken. Wij duiden deze aan als ‘nabije kennis’.

Dit onderzoek is een project van de Werkplaats Sociaal Domein Amsterdam en omgeving. De werkplaats is een samenwerkingsverband van regionale partijen, gefinancierd door VWS, gemeenten, praktijkorganisaties en de Hogeschool. Zij zet goed gefundeerd praktijkgericht onderzoek in voor praktijkontwikkelingen. Daarmee wil zij lokale praktijken in het sociaal domein vooruithelpen. Voor dit onderzoek worden wetenschappelijke kennis, professionele kennis en kennis van lokale partijen en gebruikers gecombineerd. Van daaruit wordt gezocht naar nieuwe vormen voor (gezamenlijk) leren en praktijkontwikkeling bij de decentralisaties in het sociale domein.

Lees meer over de Werkplaats Sociaal Domein Amsterdam en omgeving op Werkplaats Sociaal Domein Amsterdam en Omgeving – HvA. Zie bijvoorbeeld Lexicon Nabijheid en Sociaal Werk – HvA

Voor meer informatie over het onderzoek naar sociaal schaduwwerk en bijbehorende publicaties, kijk op Sociaal Schaduwwerk – HvA en De waarde van sociale preventie – HvA.