Niet alle bewoners in Amsterdam hebben gelijke toegang tot rechtsbescherming. Bepaalde groepen ervaren meer obstakels, bijvoorbeeld door minder vertrouwen in instanties of discriminatie binnen het strafrechtsysteem. Zo lopen jongeren van kleur in sommige delen van de stad vaker het risico om met justitie in aanraking te komen. Dit kan hun kansen om mee te doen in de samenleving beperken, en de gevolgen kunnen zich opstapelen en later doorwerken in hun mogelijkheden voor werk, opleiding en wonen.
Binnen dit thema willen we beter begrijpen in hoeverre justitie de kansen van bewoners beïnvloedt in verschillende perioden van hun leven en hoe dit verschilt tussen stadsdelen. Daarvoor is collectieve kennis nodig over hoe rechtshulp gerichter kan worden ingezet, bijvoorbeeld bij onveiligheid thuis of in de buurt.
Vanaf 2024 werken we dit uit in het onderstaande onderzoeksprogramma.
De ongelijkheidsmachine: Recht, discriminatie en systeemverandering
Waarom dit onderzoek?
Eerder onderzoek liet zien dat etnische ongelijkheid binnen de strafrechtketen lange tijd weinig aandacht kreeg. Daardoor lijken sommige groepen mensen verder af te staan van gelijke kansen en rechtshulp. De vraag is hoe veiligheidsregels vanuit justitie aan deze ongelijkheid bijdragen en hoe bewoners en professionals hiermee omgaan.
Wat wordt onderzocht?
Het onderzoek richt zich op de zogenoemde ongelijkheidsmachine: systemen die discriminatie veroorzaken of versterken. Samen met organisaties binnen en buiten justitie wordt onderzocht in hoeverre verschillende factoren, zoals inkomen, migratieachtergrond, leeftijd en woonomgeving, hier invloed op hebben. Ook wordt onderzocht hoe toegankelijk rechtshulp is voor verschillende groepen en worden de ervaringen van bewoners en professionals met onveiligheid in kaart gebracht
Waar dragen deze inzichten aan bij?
Door beter te begrijpen hoe de ongelijkheidsmachine werkt en mogelijke veranderingen in systemen te verkennen, stimuleren deze inzichten het structureel aanpakken van discriminatie. Daarmee kan worden gewerkt aan een eerlijker en toegankelijker systeem voor alle Amsterdammers.
Onderzoeksleiders
❊ Julienne Weegels (Universiteit van Amsterdam)
❊ Arnt Mein (Hogeschool van Amsterdam)
Partners
❊ Amsterdam Law Hub
❊ Erasmus Universiteit
❊ Gemeente Amsterdam, Onderzoek & Statistiek
❊ Gemeente Amsterdam, Openbare Orde en Veiligheid Nieuw-West
❊ Hogeschool van Amsterdam
❊ Juridisch Loket
❊ Stichting Lleca
❊ Stichting Mi-na-Mi
❊ Universiteit van Amsterdam
❊ Young Perspectives (YOPE)
